ABD İran İHA’sını vurdu, Tahran görüşmeler ‘Umman’da yapılsın istiyor’

ABD Ordusu, Arap Denizi’nde seyreden uçak gemisi Abraham Lincoln’e “saldırgan bir şekilde” yaklaşan İran’a ait bir insansız hava aracının düşürüldüğünü duyururken, İran’ın ABD’yle görüşmelerin İstanbul’dan Umman’a alınmasını istediği belirtiliyor.

ABD Merkez Komutanlığı CENTCOM’dan yapılan açıklamada, insansız hava aracının belirsiz bir niyetle saldırgan bir şekilde uçak gemisine yaklaştığı savunuldu. Açıklamada olay sırasında uçak gemisinin İran kıyılarından yaklaşık bin kilometre uzakta seyrettiği kaydedildi. Ayrıca İran İHA’sını vuran uçağın kendisini, uçak gemisini ve mürettebatı korumak için harekete geçtiği savunuldu.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, olayı doğrularken İran ile önümüzdeki günlerde yapılması planlanan görüşmelerin hala gündemde olduğunu belirtti.

Bu arada, İran’ın Cuma günü ABD’yle yapılması beklenen görüşmelerin yerini ve formatını değiştirmeyi talep ettiği haberleri geliyor.

Axios haber sitesinin iki kaynağa dayandırdığı haberinde, Tahran’ın görüşmeleri İstanbul’dan Umman’a almak istediği kaydedildi. Ayrıca İran’ın görüşmeleri gözlemci olarak müzakerelere katılacak bölge temsilcilerinin katılımıyla değil, doğrudan ABD’yle yapmak istediği belirtildi.

Siteye konuşan kaynaklar İranlıların, birkaç ülkeye görüşmelere katılım daveti yapılmasının ardından, uzlaşmadan geri adım atmak istediğini söyledi.

Daha önce Reuters haber ajansına konuşan İranlı ve Amerikalı diplomatlar, ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin 6 Şubat Cuma günü İstanbul’da bir araya geleceğini duyurmuştu.

Ajansa konuşan bölgedeki bir diplomat da, nükleer müzakereleri canlandırmak için yapılacak görüşmede, Suudi Arabistan ve Mısır gibi ülkelerden temsilcilerin de katılacağını belirtmişti.

Öte yandan İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda “Bölgedeki dost ülkelerden, ABD Başkanı’nın müzakere teklifini kabul etme talepleri üzerine” hükümetine müzakereye başlama emri verdiğini söyledi.

Pezeşkiyan müzakerelerin yalnızca tehdit veya mantıksız talepler içermemeleri durumunda yapılacağını ve adil olması gerektiğini de ekledi.

ABD Başkanı Donald Trump 2 Şubat’ta yaptığı açıklamada anlaşma konusunda olumlu konuşmuş, ancak anlaşma olmazsa “İran’a kötü şeyler olabilir” diyerek yeniden gözdağı vermişti.

İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Ali Laricani de müzakereler için bir çerçeve oluşturulduğunu açıklamıştı.

Laricani, “Medyada oluşturulan savaş senaryolarının aksine, müzakereler için yapısal düzenlemelerde ilerleme kaydediyoruz” dedi. 

Reuters’a konuşan İranlı bir yetkili “diplomasinin sürdüğünü” söylerken, görüşmelerin başlaması için Washington’ın bölgedeki askeri varlıklarını çekmesi gerektiğini vurguladı. Yetkili “Şu anda top Trump’ın sahasında” dedi.

–          Rusya’dan uranyum depolama teklifi

Bu arada Rusya da, İran ile ABD arasındaki gerilimi azaltmak ve müzakereleri desteklemek amacıyla İran’ın elindeki zenginleştirilmiş uranyumunu işlemeyi ve depolamayı teklif etti.

Reuters haber ajansına göre, Rusya Dışişleri Bakanı sözcüsü Dimitri Peskov, 2 Şubat’ta yaptığı açıklamada, Moskova’nın ABD ile müzakereleri desteklemek amacıyla İran’dan zenginleştirilmiş uranyum alıp, sivil nükleer reaktörler için yakıta dönüştürme tekliflerini yinelediklerini belirtti.

Ancak yarı resmi İran haber ajansı Tasnim’e göre İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi’nden bir yetkili, Tahran’ın zenginleştirilmiş uranyumunu ülke dışına göndermeyeceğinde ısrar etti.

Konseyin Başkan Yardımcısı Ali Bakeri Kani, Washington ile potansiyel görüşmelerde bu teklifin ele alınmayacağını belirtti.