Kadınlar yapay zekaya erkeklerden daha şüpheci: Yeni araştırma nedenine ışık tutuyor

Kadınlar, erkeklere kıyasla yapay zekaya neden daha şüpheyle bakıyor? Riskten kaçınma ve maruz kalma düzeyi etkili olabilir; yeni bir araştırma buna işaret ediyor.

Yapay zekânın (AI) dünya çapında hız kazanmasından bu yana, kadınlar çoğu kez bunun sonuçlarının en ağır yükünü üstlendi.

Cinsel içerikli deepfake’lerden iş yerinde yapay zekâ kaynaklı işten çıkarmalara kadar, yapay zekânın en zararlı etkilerinin bir kısmı orantısız biçimde kadınları vurdu.

Kadınların yeni teknolojiye erkeklerden daha şüpheyle yaklaşması şaşırtıcı değil. Araştırmalar, kadınların yapay zekâ araçlarını benimseme oranının erkeklere kıyasla yüzde 25 daha düşük olduğunu ve dünya genelinde yapay zekâ alanında çalışan profesyonellerin dörtte birinden azını kadınların oluşturduğunu gösteriyor.

Ancak Boston’daki Northeastern Üniversitesi’nden yeni bir çalışma, kadınları yapay zekâ konusunda tam olarak neyin kaygılandırdığını açıklamaya çalışıyor; araştırmacılar bunun büyük ölçüde riskle ilgili olduğunu ortaya koydu.

Kanadalı ve Amerikalı yaklaşık 3 bin kişiden toplanan anketleri inceleyen araştırmacılar, iş yerinde yapay zekâya ilişkin kadınlar ve erkekler arasındaki farklı tutumların iki temel etkenle açıklanabileceğini buldu: risk toleransı ve riske maruz kalma düzeyi. Bulgular bu ay PNAS Nexus dergisinde yayımlandı.

Kadın katılımcılar genel olarak erkeklere kıyasla daha “riskten kaçınan” bir profil çizdi; kadınlar, yüzde 50 ihtimalle 2.000 dolar (1.684 avro) kazanma ya da eli boş kalma seçeneği yerine, garanti 1.000 dolar (842 avro) almayı tercih etmeye daha yatkındı.

Bu cinsiyet farkı, yapay zekâya ilişkin tutumlara da yansıdı; kadınların, yapay zekânın risklerinin faydalarından ağır bastığını söyleme olasılığı erkeklere kıyasla yaklaşık yüzde 11 daha yüksekti.

Yapay zekânın risk ve faydalarına dair açık uçlu sorular sorulduğunda, kadınlar belirsizlik ve kuşkularını dile getirme konusunda erkeklere göre daha eğilimliydi.

Ancak araştırmacılar, belirsizlik unsuru ortadan kalktığında bu cinsiyet farkının kaybolduğunu gördü. Yapay zekâ kaynaklı istihdam artışlarının garanti edildiği senaryolarda hem kadınlar hem erkekler olumlu yaklaştı.

Ankette riskten kaçınma düzeyi daha düşük olan kadınlar da yapay zekâ söz konusu olduğunda erkeklerle benzer düzeyde şüphecilik sergiledi.

“Özetle, kadınlar istihdam üzerindeki etkiler konusunda emin olduğunda, yapay zekâya destek konusundaki cinsiyet farkı ortadan kalkıyor,” dedi Northeastern Üniversitesi’nde Yapay Zekâ Yönetişimi alanında yardımcı doçent ve araştırmanın ortak yazarı Beatrice Magistro. “Yani mesele gerçekten de belirsizlikten kaçınma gibi görünüyor.”

Araştırmacılar, bu şüpheciliğin kısmen, kadınların yapay zekânın doğurduğu ekonomik risklere daha fazla maruz kalmasıyla bağlantılı olduğunu söyledi.

“Yapay zekânın verim artışı getirebileceği tamamlayıcı işlerde de, insanların yerini alma riski yüksek, ikame edilebilirliği fazla işlerde de kadınların maruziyeti daha fazla; ancak yapay zekânın uzun vadeli sonuçları temelde belirsizliğini koruyor,” diye yazdı araştırmacılar.

Yasa yapıcıların, yapay zekâ düzenlemeleri hazırlanırken bu tutumları da dikkate almasını, böylece yapay zekânın kadınları geride bırakmamasının güvence altına alınmasını önerdiler.

“Bu, işten çıkarılmaya karşı daha güçlü korumalar, telafi mekanizmaları ve yapay zekâ sistemlerindeki toplumsal cinsiyet önyargısını azaltmaya yönelik önlemler gibi, yapay zekâyla bağlantılı riskleri hafifletecek politikaların hayata geçirilmesini içerebilir,” dedi araştırmacılar.