Von der Leyen: “Avrupa’nın nükleer enerji kaynağına sırtını dönmesi stratejik bir hataydı”

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Avrupa’nın geçmişte nükleer enerjiden uzaklaşmasının stratejik bir hata olduğunu belirterek, enerji güvenliği ve uygun fiyatlı elektrik için nükleer ve yenilenebilir kaynakların birlikte kullanılmasının önemine dikkati çekti.

Von der Leyen, Paris’te düzenlenen Nükleer Enerji Zirvesi’nin açılışında konuştu.

“Avrupa’da elektrik fiyatları yapısal olarak çok yüksek.” ifadesini kullanan von der Leyen, uygun fiyatlı elektriğin sadece vatandaşların yaşam maliyeti için değil, aynı zamanda endüstriyel rekabet gücü için de belirleyici olduğunu anlattı.

Von der Leyen, geleceğin endüstrilerinin uygun fiyatlı elektriğe dayalı olarak kurulacağını, özellikle bol miktarda elektriğe ihtiyaç duyan robotik ve yapay zekanın tüm endüstriyel sektörlerdeki bir sonraki inovasyon ve verimlilik dalgasını yönlendireceğini belirtti.

Endüstriyel rekabet gücünün bol ve uygun fiyatlı elektriği en iyi şekilde üretebilen, taşıyabilen, depolayabilen ve kullanabilenler tarafından belirlendiğini ifade eden von der Leyen, “Avrupa ne petrol ne de gaz üreticisidir. Fosil yakıtlar konusunda tamamen pahalı ve istikrarsız ithalata bağımlıyız. Bu da bizi diğer bölgelere göre yapısal bir dezavantaja sokuyor. Orta Doğu’da yaşanan mevcut kriz, bunun yarattığı kırılganlıkları acı bir şekilde hatırlatıyor.” değerlendirmesinde bulundu.

Von der Leyen, Avrupa’nın yerli enerji kaynaklarının nükleer ve yenilenebilir olduğunu belirterek, doğru adımların atılması halinde bunların bağımsızlığın, tedarik güvenliğinin ve rekabet gücünün garantisi olabileceğini söyledi.

Avrupa’nın özellikle son 10 yılda enerji konusunda ciddi ilerleme kaydettiğini savunan von der Leyen, güneş ve rüzgar enerjisinin enerji karışımında fosil yakıtların yerini aldığını anlattı.

Von der Leyen, “Ne yazık ki nükleer enerji hikayesi farklı. 1990’da Avrupa’nın elektriğinin üçte biri nükleer enerjiden gelirken bugün bu oran sadece yüzde 15 civarında. Nükleer enerjinin payındaki bu azalma bir tercihti. Bence Avrupa’nın güvenilir, uygun fiyatlı ve düşük emisyonlu bir enerji kaynağına sırtını dönmesi stratejik bir hataydı.” ifadelerini kullandı.

Bu durumun değişmesi gerektiğine dikkati çeken von der Leyen, nükleer ve yenilenebilir enerjinin kilit rolü olduğunu ve birlikte çalışmaları gerektiğini anlattı.

Von der Leyen, Avrupa’da temiz, uygun fiyatlı ve dayanıklı olmak üzere en iyi enerji sistemini kurmaları gerektiğine işaret etti.

Yenilenebilir enerji kaynaklarının en düşük maliyetli elektriği ürettiğini ancak güneş ışığına ve rüzgara bağlı olarak değişken olduğunu anımsatan von der Leyen, bu alanda depolamaya ve talep esnekliğine yatırım yapılması, şebekelerin genişletilmesi gerektiğini anlattı.

Von der Leyen, “Nükleer enerji güvenilirdir ve günün her saati elektrik sağlar. Bu nedenle en verimli sistem nükleer ve yenilenebilir enerjiyi birleştirir.” dedi.

Avrupa’nın nükleer teknolojide geçmişte öncü olduğunu, bu alanda bir kez daha liderlik edebileceğini belirten von der Leyen, “Yeni nesil nükleer reaktörler, Avrupa’nın yüksek teknolojili ve yüksek değerli bir ihracat ürünü haline gelebilir.” ifadesini kullandı.

Von der Leyen, “Son yıllarda nükleer enerjide küresel bir canlanma görüyoruz. Avrupa bunun bir parçası olmak istiyor.” diye konuştu.

– AB’den Küçük Modüler Reaktörler Stratejisi

Geçen yıl nükleer fisyon ve yakıtlara desteği genişletmek amacıyla kamu yardım kurallarını değiştirdiklerini, küçük modüler reaktörler için endüstriyel ittifak kurduklarını ve füzyon araştırmalarına gelecekteki bütçede ciddi kaynak tahsis ettiklerini anlatan von der Leyen, şöyle konuştu:

“Ancak yıllarca süren yatırım düşüşünden sonra gidişatı değiştirmek için daha fazlasına ihtiyacımız var. Bu nedenle bugün yeni bir Avrupa Küçük Modüler Reaktörler Stratejisi sunuyoruz. Amacımız basit. Bu yeni teknolojinin 2030’ların başlarında Avrupa’da faaliyete geçmesini ve geleneksel nükleer reaktörlerin yanında esnek, güvenli ve verimli bir enerji sisteminde kilit rol oynamasını istiyoruz.”

– Yenilikçi nükleer teknolojilere destek için 200 milyon avroluk garanti

Von der Leyen, bu alanda kuralları sadeleştireceklerini, şirketlerin yenilikçi teknolojileri test edebilmesi için deneme ortamları oluşturacaklarını ve üye ülkelerle birlikte çalışacaklarını belirterek, daha fazla yatırımı harekete geçirmek gerektiğini söyledi.

“Bugün, yenilikçi nükleer teknolojilere özel yatırımı desteklemek için 200 milyon avroluk bir garanti oluşturacağımızı duyurabilirim. Bu kaynak emisyon ticaret sistemimizden gelecek.” dedi.

Modüler reaktörlerin iş modelinin ölçeklenebilir olmasının önemine işaret eden von der Leyen, bu nedenle Avrupa sınırları ötesinde işbirliğinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Von der Leyen, yakıttan teknolojiye, tedarik zincirlerinden becerilere kadar daha geniş nükleer ekosistemi kurulması gerektiğini anlattı.